Van regels naar normen en waarden

Regels zeggen heel veel. Ze zeggen, dat als je te hard rijd, je een norm overtreedt. Achter die regel zit de gedachte: breng anderen niet in gevaar. Al die geboden, van verkeersregel, niet inrijden, tot kom op tijd. Dat soort regels. Dat zijn de normen en zij vormen onze regels.

Het begrip veiligheid als belangrijkste waarde kun je erin lezen. Veiligheid, één van de belangrijkste behoeften van de mens.

Er is nog een deel van regels. Respectvol. Je gaat niet, daar komt de norm weer, met je voeten bij iemand op de tafel zitten. Je liegt iemand niet voor.

Er komt geen politie, je krijgt geen bon, maar in dit deel van de regels zitten andere straffen. Niet geaccepteerd worden. Afgewezen. Dat is de belangrijkste straf. De vorm waarin kan van alles zijn. Niet meer bellen, negeren, enzovoort. Die regels zijn ook normen. Maar, ze zijn onduidelijker en kunnen voor conflicten zorgen. Dat komt omdat ieder mens bepaalde normen belangrijk vindt  Waar de een veel belang aan hecht, vindt de ander minder  belangrijk. Met de klemtoon op minder belangrijk. Dat is de wereld waar we in leven. Allemaal mensen met eigen normen.

Van norm naar waarde

“Je gaat niet met je schoenen op tafel zitten”, als norm, is één van vele regels. Daarboven staat een hoger niveau. De waarden, waar de normen van zijn afgeleid. Bijvoorbeeld respect. Een ander voorbeeld: de norm is, “je mag niet stelen” en daarboven zit de waarde eerlijkheid. Het is de waarde die veel meer bestrijkt dan die ene norm: “je mag niet….”

Het is de waarde, in dit geval eerlijkheid, die het gevoel oproept, de herinneringen, de fantasieën. Het zijn de waarden die ook de conflicten oproepen. Tussen twee mensen. Tussen groepen Tussen landen. Tussen volkeren.

Daar tegenover staat  dat de waarden alle regels bevatten en daarmee alle normen. Je kunt best tegen bepaalde regels zijn, maar zonder kan je ook niet.

Jouw belangrijkste waarden kunnen een weg voor jou zijn. Niet om jezelf te overtreffen of te overstijgen. Het is een weg om meer bij jezelf te komen, jezelf te zijn. Gewoon jij. Gewoon jij, zoals je eigenlijk bent.

Bij goed gebruikt zijn onze waarden ons houvast. Misschien is het ons doel om te worden zoals onze belangrijkste waarde ons aangeeft. Misschien zit daar een deel van de weg in die wij mensen zoeken.